متن پیش رو که توسط غزاله طهماسبی به فارسی برگردان شده است، متن ارسالی آقای لرنر به گروه ما مبنی بر انتقادات وی نسبت به دیدگاه مدل الکتریکی کیهان است که پروژه آذرخش در امریکا به عنوان مروج آن فعالیت می‌کند. طی یکی از بحث‌های پیش آمده در گروه کیهان‌شناسی آ ایشان تصمیم به ارسال این انتقاد به گروه آذرخش پارسی برای انتشار آن به زبان فارسی گرفتند و از آن‌جا که گروه آذرخش پارسی سعی بر موضع مستقل خود بر تحقیقات و معرفی مدل‌های آلترناتیو به زبان فارسی دارد، انتقاد لرنر را برای خوانندگان و علاقه مندان منتشر می‌کند، لازم به ذکر است مدل جهان الکتریک از جمله مدل‌های حاضر در گروه کیهان‌شناسی آ محسوب می‌شود، ولی مورد انتقاد تئوریسین‌های کیهان‌شناسی پلاسما منجمله اریک لرنر قرار دارد.

چندین نفر از ما پرسیده اند که رابطه مفهوم “جهان الکتریکی” از والاس تورنهیل و پروژه آذرخش از یک سو و مفهوم “کیهان شناسی پلاسما” از سوی دیگر چیست؟ این متن پاسخ کوتاه به این سوال است.

رویکرد جهان الکتریکی بسط کیهان شناسی پلاسما نیست. اول می خواهم تاکید کنم که اینها رویکردهای مختلفی هستند.

وب سایت های پروژه آذرخش به طور گسترده به کار فیزیک پلاسما و کسانی که در توسعه کیهان شناسی پلاسما فعالیت دارند استناد می کنند ، که کار خوبی است. این وب سایت ها بسیاری از مفاهیم اساسی را در فیزیک پلاسما و الکترومغناطیس توضیح می دهند. آنچه صحیح نیست این است که آنها به صراحت بیان می کنند ، که مفهوم جهان الکتریکی به سادگی ادامه یا بخشی از رویکرد کیهان شناسی پلاسما است. ولی اینطور نیست. دو دلیل عمده وجود دارد که چرا نه.

• رویکرد جهان الکتریکی پیش بینی کمی انجام نمی دهد. اما پیش بینی های کمی در مدل کیهان شناسی پلاسما زیاد است.

تفاوت روش شناختی زیادی بین رویکرد جهان الکتریکی و کیهان شناسی پلاسما وجود دارد.  طرفداران جهان الکتریک نظریه های خود را در برابر مشاهدات کمی آزمایش نمی کنند. آنها می گویند “خب، ریاضیات آن بعدا خواهد آمد.” بدون چنین آزمونهای کمی، نمی توانید به اعتبار نظریه خود اطمینان داشته باشید- آزمونهای کمی در برابر مشاهدات، قسمت قسمت بسیار مهمی از علم هستند. در مقابل، همه کسانی که کیهان شناسی پلاسما را ایجاد کرده اند – بیرکلند ، آلفون و من، در میان بسیاری دیگر، نظریه های خود را به شکل ریاضی تقلیل داده و آنها را در برابر مشاهدات آزمایش کردیم. درغیر این صورت این کار علمی محسوب نمی شود.  ناسازگاری جهان الکتریکی با ریاضیات همان نقطه تلنگر آرمان کاری کیهان شناسان بیگ بنگ با استفاده از ریاضیات است.

از نظر کیهان شناسان بیگ بنگ – حداقل افراطی‌ ترین آن ها – حقیقت فیزیک را می توان با زیباترین نظریه ریاضی به دست آورد و مقایسه پیش بینی کمی با مشاهده از اهمیت کمتری برخوردار است. اگر مشاهدات متناسب با نظریه نیست، یا مشاهدات اشتباه هستند یا اینکه نظریه باید کمی پیچیده تر شود – در هر حال این اصل موضوع هرگز رد نمی شود. هر دوی این روش ها نادرست هستند و این واقعیت مهم را نادیده می گیرند که سودمندی علم برای انسان این است که به ما امکان می دهد در مورد طبیعت بتوانیم پیش بینی دقیق داشته باشیم، که به نوبه خود به ما امکان می دهد تا یک تکنولوژی تولید کنیم که برای ضرورت بقای بشر کار می کند. ریاضیات زبان دقیقی است که به ما امکان می دهد آن پیش بینی ها را توصیف کنیم. عدم آزمایش پیش بینی های ریاضی در برابر مشاهده – درهرحال به این دلیل که ریاضیات یا مشاهدات را دور ریخته اید – منجر به داستان های سرگرم کننده می شود، و نتیجه علمی به همراه ندارد. رویکرد جهان الکتریکی نقش گرانش و انرژی همجوشی را در جهان نادیده می گیرد. در حالی که کیهان شناسی پلاسما چنین نمی کند. محتوای نظریه جهان الکتریکی نیز متفاوت است. رویکرد پلاسما به اخترفیزیک تشخیص می دهد که کیهان در اثر تعامل سه نیروی اساسی شکل گرفته است، که همه آنها را در اینجا روی زمین مطالعه می کنیم: جاذبه ، الکترومغناطیس و نیروهای هسته ای. از جمله خطاهای دیگر کیهان شناسی بیگ بنگ آن است که اساساً الکترومغناطیس را نادیده می گیرد. اما رویکرد جهان الکتریکی اساساً از جاذبه  و واکنش های هسته ای چشم پوشی می کند، از جمله واکنش های همجوشی که انرژی تمام ستاره ها را به عناون یک منبع بنیادی انرژی در جهان تأمین می کند. بطور قطعی ادعای این که همه پدیده های کیهانی کاملاً الکتریکی هستند – از جمله ستاره ها و منبع انرژی آنها – رویکرد جهان الکتریک همان خطای مشابه بیگ بنگ را ایجاد می کند. از آنجا که آنها از آزمایش کمی این تئوریهای “الکتریکی خالص” امتناع می ورزند، به هیچ وجه نمی توانند اعتبار آنها را تأیید کنند.

اریک لرنر

مترجم: غزاله طهماسبی

Translator: Ghazaleh Tahmasebi

۱٫ سخنرانی محمدرضا شاه جهان با موضوع اخترباستانشناسی در فرهنگسرای اشراق شهر تهران که به دعوت از گروه نجوم برساوش و به مناسبت هفته جهانی فضا انجام شد که گزارش آن در سایت انجمن منجمین بدون مرز نیز منتشر گردید.

۲٫ ارائه سمینار با موضوع اثر EDM و دهانه های برخوردی شهاب سنگی در دانشگاه زنجان توسط محمدرضا شفیع زاده طی یک جلسه آموزشی درس ژئوشیمی دانشکده زمین شناسی به دعوت از دکتر علی حاج ابوالفتح، عضو هیئت علمی گروه زمین شناسی این دانشگاه.

۳٫ ارائه دو سمینار با موضوعات مربوط به مدل الکتریکی دنباله دارها و کاربرد دستگاه پلاسمای کانونی در شبیه سازی های اخترفیزیکی و کیهان شناسی توسط صدف تربتی و مریم قهرمان پور دو دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد رشته فیزیک دانشگاه زنجان به عنوان موضوع درس سمینار.

۴٫ انتشار مطالب و فیلم های موجود در سایت

لازم به ذکر است از تلاش های آقای مهدی نقدی دانشجوی کارشناسی رشته زمین شناسی دانشگاه زنجان به جهت هماهنگی و معرفی این مجموعه با دکتر علی حاج ابوالفتح، استاد گرانقدر گروه زمین شناسی دانشگاه زنجان، نهایت تشکر و قدردانی را داریم.

گزارش فصل پاییز ما را از اینجا دانلود کنید.

آیا جرم هاگ یک پلاسمای کانونی متراکم است؟ چه نیرویی ستارگان را جاروب می کند و این حلقه به عرض ۱۲۰۰۰۰ سال نوری را شکل می دهد؟ ممکن است یکی از اشکال گوناگون انرژی الکتریکی باشد. در کائنات محل هایی وجود دارد که در آن ستارگان در خطوطی کشیده شده به اندازه ی هزاران سال نوری تشکیل می شوند. در جایی دیگر، می توان حلقه هایی از ستارگان را یافت که ساختار های متراکمی به قطری به اندازه ی ۱۰۰۰۰ سال نوری دارند.

آرت هاگ کهکشانی را که در سال ۱۹۵۰ کشف کرد و که محاسبات انتقال به سرخ نشان می دهد، تقریبا ۱۸۳ مگا پارسک از ما فاصله دارد، این کهکشان در صورت فلکی سرمار قرار دارد. که در آن حلقه ای از ستارگان آبی جوان ، یک هسته ی متراکم و ازدحام خوشه های کروی معلق که در مرکز شکل گیری قرار دارند بسیار قابل توجه است. در هاگ یک ساختار چرخشی آشکار وجود دارد که به بیرون تابش می کند و به شبیه همان چیزی است که از کهکشان چرخ فلک در صورت فلکی سنگتراش تابش می شود. رشته هایی که مرکز را با حلقه ای در کهکشان چرخ فلک متصل می کند در هاگ گم شده است، اما ممکن است آن ها در حالت جریان تاریک تابش کنند.

کهکشان چرخ و فلک

کهکشان راه شیری بیش از ۲۰۰ میلیارد ستاره در بازو ها و هسته ی خود را شامل می شود. همچنین رصدهای اخیر توسط دانشمندان SDSS (عکاسی دیجیتال اسلون) نشانگر توده ای از ستارگان اضافی در فاصله ی ۱۲۰۰۰۰ سال نوری است که کهکشان را محاصره کرده اند. بسیاری از ستارگانی که توسط SDSS کشف شده است برای سیستم های بصری نامریی هستند زیرا آن ها در همان صفحه ای قرار دارند که خود کهکشان در آن قرار دارد. با این حال، این ستارگان را با استفاده از ابزار های فروسرخ و اشعه ایکس که می توانند میان گردو غبار را ببینند، کشف کرده اند. سوال این است که، چه چیزی باعث می شود که کهکشان ها این حلقه ها را گسترش دهند؟

به گفته هیدی ج. نیوبرگ، استادیار فیزیک و نجوم در موسسه پلی تکنیک رنسلیر:” هنگامی که ما گروه بزرگی از ستارگان تشکیل شده در حلقه ها را پیدا کردیم نشانگر این بود که حداقل بخشی از کهکشان ما توسط کهکشان های کوتوله ی با هم ادغام شده تشکیل شده است.”

همکار وی در این پروژه، برایان یانی از آزمایشگاه فرمی نوشت:” این حلقه از ستارگان ممکن است چیزی به جا مانده از یک برخورد بین کهکشان ما و یک کهکشان کوتوله باشد که میلیارد ها سال پیش رخ داده است.”

نتیجه گیری او این است که گرانش ماده تاریک، حلقه ی ستارگان اطراف راه شیری را ثابت نگه می دارد. با این تعریف، آن دسته از نیروها همان چیز هاییی هستند که باعث می شوند جرم هاگ ساختار بارزی داشته باشد – برخوردهای کهکشانی به مدت میلیارد ها سال که توسط گرانش و انرژی های ناشناخته متعادل می شوند.

آیا راه دیگری وجود دارد که اشاره کند به این موضوع که الکتریسیته از طریق کیهان جریان می یابد و میدان مغناطیسی آن را تقویت می کند؟ این امکان وجود دارد که هاله های ستاره ای در واقع نمونه هایی از یک نیم سایه پلاسمای کانونی متراکم باشند که هاگ از بارزترین نمونه آن ها است. چیزی که در این کهکشان مشهود و درخور توجه است، شکل مواد احاطه کننده آن است که مشابه مکانیزم رفتار مواد در دستگاه تفنگ پلاسما می ماند.

تصویر به دست آمده از عملکرد دستگاه پلاسمای کانونی

دز سال ۱۹۶۰، هانس آلفون یک مقاله در مورد مکانیسمی که برای شکل گیری این ساختار ها در فضا پیشنهاد کرده بود منتشر کرد که به تنهایی بستگی به گرانش نداشت. او نوشت:

“زمین، خورشید و بسیاری از ستارگان دارای میدان مغناطیسی هستند. ممکن است ابر های میان ستاره ای هم مغناطیده باشند، همچنین بازوهای مارپیچی دارای میدان مغناطیسی منظمی هستند، و همچنین به طور کلی کهکشان ها دارای میدان مغناطیسی هستند. حتی اگر نظرات مختلف نویسندگان هنوز هم متضاد است، به نظر می رسد که ماده میان ستاره ای همیشه مغناطیسی است.این باعث می شود که احتمال وجود برخی فرآیند ها باشد که میدان مغناطیسی در اجسام شاره ای را به صورت های مختلف مانند شاره ی داخل زمین، ستارگان و ماده ی بین ستاره ای تشکیل می دهد. انرژی مورد نیاز برای مغناطیسی کردن می تواند به آسانی از انرژی جنبشی حرکات داخلی سرچشمه بگیرد، اما مشکل پیدا کردن یک مکانیسم کارآمد از تولید میدان مغناطیسی است.(هانس آلفون،”منشا میدان های مغناطیسی کیهانی”، موسسه سلطنتی استکهلم، ۲۸ اکتبر ۱۹۶۰)

دستگاه پلاسمای کانونی متراکم، یا تفنگ پلاسما مکانیسم دقیقی ارایه می دهد که توسط آن جریان های الکتریکی کیهانی می توانند در تکامل و ریخت شناسی ساختار های فضایی موثر باشند ، چه تبدیل به ماه یا کهکشان شوند.(نگاه کنید به Peratt, A. L. and Dessler, A. J. “Filamentation of Volcanic Plumes on the Jovian Satellite Io”. Astrophysics and Space Science (ISSN 0004-640X), vol. 144, no. 1-2, May 1988, p. 451-461)

مکانیزم دستگاه پلاسمای کانونی

رشته های جریان بیرکلند خطوطی انتقالی هستند که از طریق آن الکتریسیته را در کیهان هدایت می کند. رشته های مارپیچی از مرکز کهکشان NGC 3079 نشانگر این است که الکتریسیته در حال دشارژ شدن از جانب هسته ی خودش است، جریان های مارپیچی چرخان که ستارگان داغ جوان را به هاله جرم هاگ محدود می کند پرچم قرمز برای برای نظریه پردازان جهان الکتریکی است.

کهکشان NGC 3079

یکی از سرنخ های این پدیده در یک پلاسمای کانونی متراکم جریان های مارپیچی انرژی هستند که یک دشارژ قوس الکتریکی قوی در حال تابش و یک ستون جریان تاریک را احاطه کرده است. به عبارت دیگر، رشته های جریان بیرکلند، رشته های میدان مغناطیسی مارپیچی هستند که پلاسمای الکتریکی را محدود می کند و مانند خطوط نیرو در فضا عمل می کند. این پدیده در دشارژ تفنگ پلاسما رخ می دهد که جرم هاگ را تشکیل می دهد.

ممکن است ۲۸ رشته (یا ۵۶، یا ۴۹ یا برخی اعداد دیگر که توسط آلفون، تورنهیل، پرات و دیگران بحث شده است) در ابر تیره ستارگان و سحابی ها که توسط تفنگ انرژی داده می شوند وجود داشته باشد – تعیین دقیق تعداد رشته ها در تصاویر قابل دسترس بسیار دشوار است. اما، با عوامل دیگر و از طریقی که الکتریسیته رفتار می کند هنگامی که از طریق پلاسمای محدود شده ی مغناطیسی جریان می یابد قابل تخمین است، مدل جهان الکتریکی در مورد شکل گیری کهکشان ها به نظر می رسد با این مشاهدات اعتبار بیشتری پیدا کرده است.

استفان اسمیت

ترجمه فرزین حسینی

پیشنهاد میکنیم برای کسب اطلاعات بیش تر این لینک ها هم مطالعه شوند:

جریانها،رشته ها و پینچ ها

جریان های بیرکلند

Is Hoag’s Object a Dense Plasma Focus?

Translator: Farzin Hossaini

“هرگونه کپی برداری از این سایت با ذکر منبع بلامانع می باشد”

عکس های اشعه ی ایکس و فروسرخ نشان داده است که حلقه ی سه بعدی پلاسما (حلقه ی دونات شکل)، یا پلاسموید، کمتر از ٢ سال نوری فاصله دارد. به دلیل اینکه گرد و غبار نور مریی بلوک(مسدود) کرده است، نمایش هسته (مرکز) تا زمان ظهور تلسکوپ هایی که توانایی دیدن پرتوی فروسرخ و ایکس را دارند،ممکن نبوده است؛ زیرا این پرتوها میتوانند به گرد وغبار نفوذ کنند. تابش اشعه ی ایکس از پلاسموید به نوعی ست که از ستاره های خیلی مشتعل(برانگیخته) ساطع می شود، که نشان دهنده ی فشار الکتریکی بسیار قوی می باشد. میدان الکتریکی قوی در پلاسموید مانند یک شتاب دهنده ی ذرات عمل میکند. الکترون ها به سرعت های بالایی شتاب داده می شوند ودر یک میدان مغناطیسی به طور مارپیچی حرکت خواهند کرد و اشعه ی ایکس ساطع میکنند.

همچنین هنگامی که از کنار یک یون سنگین تر عبور میکنند هم اشعه ی ایکس ساطع میکنند. در پلاسموید، یون ها (در درجه ی اول هیدروژن و هسته ی هلیوم) را هم به سرعت های بالا شتاب می دهد. یون ها با هم برخورد کرده و آمیخته می شوند تا هسته ی سنگین تری را بسازند. این توضیحات از روی مشاهدات پلاسمویدیه غنی شدن اکسیژن وآهن می باشد.

پلاسموید، ژنراتوریست که به پرتابه های متناوب از یک هسته ی کهکشانی نیرو(قدرت) میدهد. در یک جریان کهکشانی، انرژی الکتریکی به سمت داخل در امتداد بازوهای مارپیچی در جریان است، در حینی که در جریان است ستاره ها را روشن کرده، و در مرکز پلاسموید متمرکز و ذخیره می شود. هنگامی که پلاسموید به یک چگالی آستانه میرسد، معمولا در امتداد محور چرخش کهکشان دشارژ میشود. این روند میتواند در یک آزمایشگاه با دستگاه پلاسمای کانونی تکرار شود.

این تخلیه ی انرژی (دشارژ) یک جتی از نوترون ها، یون های سنگین، و الکترون ها را تشکیل میدهد. نوترون ها به شکلی از غلظت ماده فرو پاشی میکنند که به عنوان کوازارها پدیدار می شوند. نیروهای مغناطیسی، جت را به رشته های باریکی که از هزاران سال نوری به هم چسبیده باقی مانده اند، محدود میکنند. معمولا جت در دولایه ای هایی که چندین بار سایز کهکشان را گسترش داده و در فرکانس های رادیویی ؟ تابش کرده اند، پایان می پذیرد. جریان های منتشر شده در ابتدا به سمت هواپیمای استوایی کهکشان جاری می شوند و سپس مارپیچی به سمت هسته برمی گردند.

یک هسته ی پلاسمویدی اولین بار در کهکشان آندرومدا، همسایمان و احتمالا مادرمان، کشف شده است. با کشف پلاسموید در هسته(مرکز) راه شیری، می توانیم انتظار اکتشافات مشابهی را در تمام کهکشان های مجاور داشته باشیم.

ترجمه: ثمین یزدی

منبع:

Milky Way Plasma-focus Plasmoid

Translator: Samin Yazdi

استفاده از این مطالب این تارنما، با ذکر نام “بخش فارسی پروژه آذرخش” امکان پذیر است

شکل (۱): نحوه توزیع ماده در کائنات از دیدگاه دو مدل بیگ بنگ و کیهان شناسی پلاسما

پلاسما، گاز یونیزه شده، شبه خنثی متشکل از ذرات باردار و خنثی است که رفتار جمعی از خود نشان می دهند. گاز یونیزه شده ای که الکترون های آزاد آن تقریبا برابر با یون های مثبت آن می باشد. ویلیام کروکز برای اولین بار پلاسما را به عنوان حالت به خصوصی از ماده معرفی کرد.

جزیره ی کیهانی یا مجموعه ی گسترده ای از ستارگان ،تعریفی از کهکشان است که به طور معمول بکار برده میشود. به دلیل وجود فاصله ی زیاد میان ستارگان حتی در متراکم ترین مناطق کهکشان این تعریف مقداری گمراه کننده است بنابراین، توده ی وسیعی از ابر های پلاسمایی که شامل جریان های الکتریکی قوی و سحابی ها، ستاره ها و سیارات است، می تواند تعریف بهتری از کهکشان باشد.

شکل (۲) که اولین بار توسط هانس آلفون در سال ۱۹۸۱ مطرح شد ساختار کهکشان ها را توضیح می دهد.

این شکل یک مقطع عمودی از یکی از سه بعد این تصویر است. خط افقی در مرکز تصویر در واقع یک دیسک دایره ای است که در صفحه ی افقی قرار دارد، که صفحه ی مارپیچی کهکشان است.خطوط عمودی موازی که از مرکز کهکشان در امتداد محور چرخش بیرون می آیند نشان دهنده ی یک جریان الکتریکی قوی در پلاسما است که به عنوان جت قابل مشاهده است.

شکل (۲): تصویر شماتیک یک کهکشان مارپیچی که از لبه نشان داده شده است و اولین بار توسط آلفون در سال ۱۹۸۱ مطرح شد.

لایه های دوتایی شکلی ازپلاسما هستند که شامل دو لایه موازی با بار های الکتریکی مخالف هم و دارای میدان الکتریکی قوی و منبع تابش های امواج رادیویی هستند که کلمه ، DL، در شکل(۲) لایه ی دوتایی همراه با جت پلاسمایی را نشان می دهد. دو ساختار نامنظم در سمت چپ تصویر دو منبع رادیویی که در بسیاری از کهکشان ها رصد شده است را نشان می دهد. این ها به دلیل حضور لایه های دوتایی هستند. در برخی از کهکشان ها جت پلاسمایی در حالت جریان تاریک قرار دارند؛ در برخی دیگر آن ها را می توان به وضوح دید.
شکل کلی از یک دیسک دوار حامل جریان های الکتریکی در شکل(۲) توسط آلفون نشان داده شد که مثل موتورهموپولار است و دیسک افقی(بازو های کهکشانی) در جایی قرار دارد که جریان ،I ، حداقل پخش شدگی را دارد و چگالی جریان بیشینه است که در این ناحیه ستارگان جمعیت I یافت می شوند.شکل (۳) کهکشان قنطورس A هست که جت های آن به وضوح در تصویرقابل مشاهده است. ادعای هالتون آرپ مبنی بر اینکه کوازار ها از مرکز کهکشان های سیفرت در امتداد محور چرخش منتشر می شوند توسط این تصاویرحمایت می شوند. به یاد داشته باشید که لایه های دوتایی مکان های Z- پینچ (تنگش پلاسما در راستای محور Z ) های قوی الکترومغناطیسی هستند که می توانند مواد پراکنده را به مواد متراکم فشرده سازی کنند.

شکل(۳): کهکشان قنطورس A که جت های آن از دو قطب آن منتشر شده است.

در بسیاری از کهکشان ها ساختار جت ها درنور مریی قابل مشاهده نیستند. بنابراین تا زمان پیشرفت و توسعه ی تلسکوپ های ماهواره ای فروسرخ و اشعه ایکس، بسیاری از این ویژگی ها کشف نشده باقی مانده بودند. در حال حاظر بسیاری از تصاویر کهکشان ها نشان دهنده ی ساختار آلفون است. شکل (۴) از کهکشان M82 توسط تلسکوپ ماهواره ای فروسرخ سوبارو بدست آمده است و همچنین کهکشان آندرومدا، شکل(۵)، که توسط رصد خانه ی فضایی فروسرخ سازمان فضایی اروپا به ثبت رسیده است.

شکل(۴): تصویر کهکشان M82 که توسط تلسکوپ فضایی سوبارو به ثبت رسیده است.

شکل(۵): همسایه ما کهکشان آندرومدا، M31 ، ساختار دیسک مانند موتور هموپولار را از خود نشان می دهد. در تصویر سمت چپ یک تصویر عادی، در نور مریی از کهکشان M31 است. در تصویر سمت راست تصویری از همان کهکشان که توسط رصخانه فضایی فروسرخ (ISO) توسط ESA بدست آمده است.

آلفون همچنین پیشنهاد داد که ستارگان تنها نیز چنین ساختاری را دارند. او یک شکل تقریبا یکسان را برای سازوکار یک ستاره معمولی پیشنهاد داد. توجه داشته باشید که پلاسما ممکن هست در حالت قابل مشاهده یا در حالت جریان تاریک باشد. بنابراین همه تصاویر از ستارگان این ساختار را از خود نشان نمی دهند، اما بعضی نشان می دهند. جریان هلیوسفریک آلفون در شکل(۶) نشان داده شده است. از آنجا که خورشید ما یک ستاره ی معمولی است، این نمودار به خوبی رفتار خورشید را توجیه می کند. جریان های بیرکلند معمولا به جریان های الکتریکی داخل یونوسفر سیاره نسبت داده می شود که در امتداد خطوط میدان مغناطیسی حرکت می کنند، و گاهی اوقات برای توصیف هر جریان الکتریکی همخط شده با میدان در یک پلاسمای فضایی بکار برده می شود. آنها با حرکت پلاسما عمود بر میدان مغناطیسی تولید می شوند. جریان های بیرکلندی اغلب به صورت رشته ای هستند.

شکل(۶): مدل پیشنهادی آلفون برای ستارگان تنهایی مانند خورشید. جریان های بیرکلندی که از قطب های ستاره بیرون می آید که به صورت جت های ستاره ای قابل مشاهده است.

مدل پیشنهادی آلفون تا بهار سال ۲۰۰۱ در حدس و گمان باقی ماند، زمانی که فضاپیمای اولیسس “لوله” های طویل پلاسمایی که از قطب پایین خورشید ما منتشر می شد را کشف کرد. همچنین درحال  حاضر تصاویر بسیاری از ستارگان تنها دارای جت موجود است. البته، آلفون معتقد بود همه ی ستارگان دارای جت هستند- اما برخی کم نور تر نسبت به بقیه دیده میشوند. در زیر یک جفت از تصاویر ستارگان است که به طور واضح جت های پلاسمایی و ویژگی های دیسک شکلشان را نشان می دهد.

شکل(۷): تصویر سمت راست(مرکز پرواز فضایی گودارد) که سیاره در یک آرایه مستقیم واقع شده در امتداد محور جت ستاره مادرشان تشکیل شده است. این توده ها به احتمال زیاد توسط لایه های دوتایی در آن محل تشکیل شده اند. در تصویر سمت چپ دمی با ساختار پیچشی یک جریان بیرکلند بزرگ که شامل لایه های دوتایی است به وضوح قابل مشاهده است. دکتر آنتونی پرات اشاره می کند که تعداد اجرامی که توسط اثر Z-پینچ در آنجا شکل گرفته است تقریبا ۹ است.

در سال ۱۹۵۰ به وسیله پلاسمای ایجاد شده در شدت جریان ۱۰۰۰۰ آمپر، در محیط آزمایشگاهی کهکشان ها توسط وینستون بوستیک شبیه سازی شدند، پس از آن آنتونی پرات با استفاده از پلاسمای کانونی و رشته های بیرکلندی، مکانیزم فعالیت کهکشان ها را آزمایش نمود، طبق آزمایشات وی در سال ۱۹۸۰، نتیجه پیچش دو رشته پلاسما با یکدیگر، شکلی مانند یک کهکشان مارپیچی را پدید آورد، در آزمایش وی این رشته ها در شدت جریان ۱۰^۱۸ آمپر قرار داشتند، در این آزمایش، نواحی مرکزی تابش سنکروترونی داشتند که جت هایی از آن نواحی به سمت خارج جریان می یافت، این جت ها در دو سوی مختلف ایجاد می گردند، یکی از آن ها از ذرات باردار یونی و یکی از ذرات الکترونی است، در دستگاه پلاسمای کانونی هنگامی که الکترون در یک میدان مغناطیسی به سرعت بالایی شتاب داده شود، اشعه ایکس تابش می کند. در یک جریان کهکشانی نیز نیروی الکتریکی در امتداد بازوهای مارپیچی به سمت مرکز جریان می یابد و در پلاسموید مرکزی متمرکز و ذخیره می شود تا پلاسموید به آستانه ی چگالی خود برسد. حالا در امتداد محور چرخش کهکشان دشارژ صورت می گیرد. که مشابه مکانیزم دستگاه پلاسمای کانونی است.

شکل(۸): شبیه سازی کهکشان ها در آزمایشگاه توسط آنتونی پرات که دو تار پلاسما را به هم برهمکنش داد.

گردآوری: فرزین جسینی

منابع:

۱٫Dense plasma focus for laboratory astrophysics, Iranian physical journal, H.R. Yousefi, Thornhill. 2009.

۲٫ William L. Laurence, “Physicist ‘Creates’ Universe in a Test Tube; Atom Gun Produces Galaxies and Gives Clues to Creation Cosmos ‘Created’ in a Test Tube”, New York Times, December 12, 1956,

۳٫ AL Peratt, Evolution of the Plasma Universe II: The Formation of the System of Galaxies. IEEE Transactions on Plasma Science. VOL PS 14, No 6, 1986

۴٫ AL Peratt, J Green and D Nielson (20 June 1980). “Evolution of Clliding Plasmas”. Physical Review Letters 44: 1767–۱۷۷۰٫ Bibcode:.44.1767P. doi:10.1103/PhysRevLett.44.1767

۵٫ Anthony L. Peratt, “Introduction to Plasma Astrophysics and Cosmology” (1995) Astrophysics and Space Science, v. 227, p. 3-11

۶٫ Thunderbolts TPOD, Galaxy Filaments, Jul 2004, &NRAO/AUI/NSF Yusef-Zadeh, et.al.

هرگونه استفاده و یا کپی برداری از متن تنها با ذکر نام “بخش فارسی پروژه بین المللی آذرخش” آزاد می باشد