مریخ جهانی پر رمز و راز است

ناسا در تاریخ ۱۸ نوامبر۲۰۱۴ ، فضاپیمای تحقیقاتی اتمسفر مریخ و تحولات فرار گازهای اتمسفری ( Mars Atmosphere and Volatile Evolution Mission; MAVEN) را به سمت این سیاره برای یک ماموریت پژوهشی پرتاب کرد. این فضاپیما به‌منظور پژوهش بر روی لایه‌ی بالایی اتمسفر(Upper Atmosphere)، یون‌کره(Ionosphere) و چگونگی تعامل این لایه با بادهای خورشیدی ارسال شده است و به ابزارهای گوناگونی برای اندازه‌گیری پدیده‌های مختلف مجهز شده که می‌تواند اطلاعات ارزشمندی به تئوری جهان الکتریکی بیافزاید.

ابزارهای همراه عبارت‌اند از:

• ابزار آنالیز‌گر الکترون‌های‌ بادهای خورشیدی به منظور اندازه‌گیری الکترون‌های یون‌کره
• ابزار آنالیز‌گر یون‌های بادهای خورشیدی برای اندازه‌گیری یون‌های مغناطوپوش(Magnetosheath)
• پروب لانگمویر(Langmuir Probe) به منظور مشخص کردن امواج گرمایی یون‌های در حال فرار و تابش‌های شدید ماورای بنفش وارد شده از سمت خورشید
• طیف‌سنج ماورای بنفش برای اندازه‌گیری ویژگی‌های لایه‌ی بالایی اتمسفر
• مغناطیس‌سنج برای اندازه‌گیری باقی مانده‌ی میدان مغناطیسی مریخ

دیدگاهی همگانی از سیاره‌ی مریخ که در مقاله‌ی قبلی ماموریت MAVEN به چاپ رسیده است:

“روزی روزگاری، در حدود ۴ میلیارد سال پیش، مریخ همانند زمین گرم و مرطوب بود. آب مایع روی سطح آن در بستر رودخانه‌ها جاری بوده و به سمت دریاهای کم ژرفا جریان داشته است. یک اتمسفر ضخیم همانند یک پتو آن را گرم نگه داشته است.”

این افسانه‌ای است که منجم‌ها برای دلداری دادن به خودشان تعریف می‌کنند.

قطر مریخ چیزی در حدود ۶۷۹۳ کیلومتر است که تقریبا نصف قطر زمین است. دمای میانگین آن ذاتا در حدود ۶۳- سلسیوس است که این میانگین برای زمین ۱۳+ درجه‌ی سلسیوس است. چگالی هواکره‌ی آن  برابر با آن است که روی قله‌ای با ارتفاع ۶ برابر قله‌ی اورست، بلندترین قله‌ی زمین، بایستیم که این مقدار تقریبا برابر با کم‌تر از ۱% چگالی هواکره‌ی زمین است. مریخ سردتر از آن است که دانشمندان علوم سیاره‌ای باور دارند لایه‌ای منجمد و پهناور، سطح این سیاره را پوشانده است، زیرا میانگین دمای خاک در طول یک سال بسیار کم‌تر است.

در عرض‌های جغرافیایی شمالی و جنوبی، کربن‌دی‌اکسید یخ زده و به حالت جامد درمی‌آید و سطح مریخ را با یخ خشک پنهان می‌کند. این پدیده دلیل پایان یافتن ماموریت ققنوس(Phoenix mission) در مریخ است: این مریخ‌پیما در فصل زمستان در یخ‌های خشک به قطر تقریبا یک متر به دام می‌افتد. از آن‌جایی که  هواکره‌ی مریخ بسیار نازک است، آب یخ‌زده به یکباره تصعید شده و به بخار آب تبدیل می‌شود، بنابراین یخ یا آب مایع در این شرایط در محیط آزاد باقی نخواهد ماند. چگونه مریخ و زمین به‌طور چشمگیری با یک دیگر اختلاف دارند؟

این اظهارات بخشی از مناقشه برانگیزترین موضوعات در علوم سیاره‌ای به شمار می‌رود. اغلب پژوهشگران بر این باورند که زمانی مریخ میزبان آب مایع روی سطحش بوده است. دره‌ها و تنگه‌هایی که به نظر می‌رسد جریان آب آن‌ها را شکل داده است، همه‌جا روی سطح سیاره دیده می‌شوند. مریخ‌پیمای کنجکاوی مواد معدنی را یافته است که دانشمندان بر این باورند، به سال‌ها زمان نیاز است تا زیر آب به وجود آیند.  به‌طور کلی، فراوانی ترکیب‌های کربنی آن‌قدر کم هستند که نمی‌توان گفت که این مقدار از کربن دی‌اکسید گم شده از هواکره‌، صرف تشکیل این ترکیبات معدنی شده‌ باشد.

تنها یک پیشنهاد باقی خواهد ماند، سیاره هواکره‌ی خود را به مرور زمان از دست داده است. آیا تابش‌ها و یا بادهای خورشیدی باعث تحلیل رفتن هواکره شده است، زیرا سیاره فاقد میدان مغناطیسی کروی شکل است؟ چه مقدار از ذرات هواکره‌ گریخته‌اند؟

ماهواره‌ی MAVEN، در پایین‌ترین نقطه‌ی مدار بیضوی خود، به ارتفاع ۱۲۵ کیلومتری سطح مریخ می‌رسد و در دورترین نقطه به ارتفاع ۶۰۰۰ هزارکیلومتری از سطح، بنابراین تیم عملیات امیدوارند که بتوانند داده‌های کافی برای یافتن پاسخ به این سوال که چرا این مقدار از کربن‌دی‌اکسید باقی مانده است، در حالی که گازهای دیگر هواکره از دست رفته‌اند.

طبق آخرین مقاله‌ی منتشر شده، “… جریان‌های الکتریکی القا شده از طریق بادهای خورشیدی و ارتباط الکتریکی با لایه‌ی بالایی اتمسفر مریخ هستند. این جریان‌های الکتریکی انرژی بادهای خورشیدی را از طریق میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی به ذرات انتقال داده و موجب شتاب گرفتن ذرات و فرار آن‌ها به فضای بیرون هواکره می‌شود.”

همان‌طور که قبلا هم گزارش شده است، داده‌های فضاپیما‌ی MAVEN نشان می‌دهند که مریخ با نرخ ۱۰۰ گرم بر ثانیه، یا تقریبا سه میلیون و صدهزار کیلوگرم در یک سال، هوا‌کره‌ی خود را از دست می‌دهد. این گروه تحقیقاتی بر این باورند که مریخ زمانی همانند زمین بوده است تا این که به مرور زمان”دیناموی داخلی” (Internal Dynamo) آن تا جایی سرد و جامد شده است که هیچ آهن مذابی برای تولید یک میدان مغناطیسی کروی‌شکل و جامع باقی نمانده است.

سوالات مطرح شده در دفاع از جهان الکتریکی شامل این موارد خواهند بود:

ارتباط میان هواکره‌ی یک سیاره و رفتار یک خورشید الکتریکی چیست؟ آیا شرایط مریخ می‌تواند مثالی برای یک ارتباط الکتریکی باشد؟ آیا شرایط کنونی مریخ تشابی است که می‌تواند شواهدی مبنی بر رویدادهای فاجعه‌بار در در گذشته‌ی نه‌چندان دور یک سیاره باشد؟

استفان اسمیت

متن اصلی

مترجم: بهاره مجرد

The Mars Expert

Translator: Bahareh Mojarrad

یکی از فوران های خورشید جرمی به نزدیکی جرم زمین دارد.

” می دانید یک روز بدون درخشش خورشید…چیست؟…..شب ”

استیو مارتین

طبق مدل خورشید الکتریکی، خورشید یک الکترود شارژ شده ی گسترده در مدار های الکتریکی کیهانی است. همانطور که قبلا بیان شد، الکترود منفی نامرئی که به کاتد مجازی یا همان هیلوسفر معروف است، در حد نهایی تخلیه ی تاج خورشید در فاصله ای میلیون ها کیلومتر از سطح خورشید قرار دارد. این ساختار به عنوان لایه های دوتایی شناخته شده، لایه ای از پلاسمای خورشید که از پلاسمای کیهانی محیط شده به دور خود ایزوله شده.

اختلاف ولتاژ بین خورشید و لایه های کهکشانی ممتد به غلاف مرزی که در واقع مرز انتقالی بین پلاسمای خورشیدی و فضای میان ستاره ای یا (ISM) است. در داخل هیلوسفر ضعیف، میدان الکتریکی ثابت مرکز خورشید به اندازه ای قدرت دارد که میتواند باعث تخلیه و دشَارژ خورشید شود. این تخلیه ها و دشارژ پلاسمای مغناطیسی در لایه های سطحی خورشید مرئی و مشاهده پذیر هستند.

کرومسفر در ۵۰۰ کیلومتری سطح خورشید قرار دارد، منطقه ای که سردترین دمایش ۴۴۰۰ کلوین است. در بالای کروموسفر، در ارتفاع ۲۲۰۰ کیلومتری دما به مقدار ۲۰۰۰۰ کلوین افزایش می یابد. دما به دنبال این ۱۰۰ ها هزار کلوین بالا می رود، به آرامی افزایش می یابد تا هنگامی که به مرز ۲ میلیون کلوین در کرونا یا تاج خورشید می رسد. این گرادیان معکوس دما در واقع با مدل دشارژ و مدل الکتریکی همخوانی دارد ولی در تضاد با واکنس هسته ای در مرکز خورشید است.

یک میدان الکتریکی، که از تمرکز و پیچش جریان های بریکلند کیهانی که در خورشید ایجاد می شود، باعث حرکت دورانی ذرات شارژ شده می شود:  یک فضا-غشای شارژ شده مثبت در نزدیکی خورشید که در واقع ذرات شتابدار یونی مثبت هستند و به شکل باد منظومه ای در می یایند. همانطور که بیان شد میدان الکتریکی بین سیاره ای بسیار ضعیف است. هیچ رصدخانه ی خورشیدی یا بهتر بگوییم منظومه ای تا به حال ساخته نشده است که بتواند اختلاف ولتاژ، در یک امتداد ۱۰۰ متری را اندازه گیری کند، اما بادهای خورشیدی تاییدی بر میدان الکتریکی خورشید است، همین عامل کافی است که این رانش یونی تا انتهای منظومه ی شمسی جریان یابد.

در طول دوره ی فعالیت بالا، پالس های الکترومغناطیسی ملیون ها تن ذرات شارژ شده در خورشید را پخش کردند.

آن ها معمولا حرکت های آهسته ای دارند، بطوری که برای رسیدن به زمین زمان تقریبی ۲۴ ساعت لازم است. این فوران های جرمی یا CME در اتمسفر مولکولی قطبین خارج شده و نتیجه ی شفق های قطبی را اجاد می کنند. اگر قدرت کافی را داشته باشند، آن ها می توانند جریان های قدرت مندی در خطوط میدان هم ایجاد کنند، به دلیل اینکه مانند جریان الکترون های شارژ شده در یک سیم است.

اعتقاد غالب بر این عقیده استوار است که خورشید ذرات شتابدار مانند الکترون و پروتون را از سطح خود به همان شکلی که امواج صوتی منتشر می شوند، به خارج انتشار می دهد. ضربان های پرانرژی فتوسفر خورشید که به عنوان یک راهنما برای انتشار موج هستند، گاز های داغ را به شمت بیرون در راستای یک لوله ی شار مغناطیسی به بیرون هل می دهد. ساختاری که به شکل سیخک یا خار (Spicules) افزایش یافته به مقدار هزاران کیلومتر از فتوسفر گاز داغ را با خود حمل می کند.

نظریه ی خورشید الکتریکی، و از طرف دیگر، پیشنهاد این نوع فعالیت ها که عامل آن پدیده ی الکترودینامیک بدون جنبش و حتی انرژی الکترواستاتیک است.  فرض اساسی مدل خورشید الکتریکی بر اساس این است که تمام اجرام در پلاسما غوطه ور بوده و همگی توسط جریاناتی با هم در ارتباط هستند.  حتی خورشید نیز ازین ارتباط مستثنی نبوده و با کهکشان و سیارات منظومه خود در ارتباط بوده، این رفتار شبیه رفتار ذرات و شارژ شده در طبیعت خودشان است.

استفان اسمیت

ترجمه بردیا قبادی بیستونی

پ.ن: برگردان نام اصلی این متن به فارسی “گرما، زیر یقه” می باشد.

Hot Under the Collar – Translator: Bardia Ghobadi Bisotooni

هرگونه کپی برداری این از این اثر با ذکر نام آذرخش پارسی بلامانع است.

“اول مرغ بود یا تخم مرغ؟” پرسیدن این سوال از گروهی از بچه‌هایی که تا به حال آن از آنان پرسیده نشده بود، خنده را به جمع‌شان می‌آورد. برای بزرگسالان، این باور را تأیید می‌کند که باید با خنده از پرسش‌های بی پاسخ عبور کرد. برای کشاورزی که با خرید گروهی از مرغ‌های تخم‌گذار وارد تجارت تخم‌مرغ می‌شود، پاسخ ساده است؛ “مرغ‌های من اول آمدند، اینگونه بود که صاحب تخم‌مرغ شدم.”

اخترفیزیک‌دانانی که سعی بر توضیح علت خروج جرم تاج خورشیدی (CME) دارند نیز با چنین معمایی درگیرند: “کدام یک اول آمد؟ تغییر در جریان الکتریکی، یا تغییر در میدان‌های مغناطیسی منظومه خورشیدی؟” تا به امروز اشاره‌ای به جریان‌های الکتریکی توسط خورشیدشناسان نشده بود. هیچ تصدیقی بر اینکه جریان‌های الکتریکی برای ایجاد میدان مغناطیسی لازم هستند یا حتی وجود دارند انجام نشد.

در سال ۱۹۰۸ کریستین بیرکلند پیشنهاد داد که علت پدید آمدن شفق‌های قطبی که می‌بینیم، جریان‌های الکتریکی از خورشید است. منجمینی همچون سیدنی چپمن او را به تمسخر گرفتند. وقتی زمان توصیف خروج جرم از تاج خورشید و پدیده‌های مشابه شد، هرچه در طول دهه‌ها شنیدیم، چرخش و گره خوردن میدان‌های مغناطیسی بود. “خطوط نیروی مغناطیسی” آن‌ها نزدیک‌هم می‌شوند، مماس می‌شوند، و سپس دور شده و همراه خود ماده حمل می‌کنند. به این فعل و انفعالات، “اتصال مجدد مغناطیسی” می‌گویند. خورشیدشناسان هیچ‌گاه نامی از جریان‌های الکتریکی نبردند. با این باور که میدان‌های مغناطیسی همه‌ی کارها را به تنهایی و بدون کمک انجام می‌دهند.

تغییراتی مشاهده می‌شود. یک مقاله با عنوان “یک مکانیزم رشته شدن جریان برای شکستن خطوط میدان مغناطیسی در هنگام اتصال مجدد” (۹ ژوئن ۲۰۱۱، جلد ۴۷۴، صفحه ۱۸۷ مجله نیچر) به جریان‌های الکتریکی اشاره می‌کند، اما به عنوان یک تأثیر پدید آمده از حرکات میدان‌های مغناطیسی. نویسندگان شبیه‌سازی ذرات درون سلولی انجام دادند، اما در آزمایشگاه آن را مورد بررسی قرار ندادند. تجربیات در آزمایشگاه‌های واقعی آن‌ها را مجبور می‌کرد برای ایجاد میدان‌های مغناطیسی که می‌خواستند اندازه بگیرند، جریان‌های الکتریکی را لحاظ کنند. آن‌ها نتایج شبیه‌سازی کامپیوتری‌شان را به عنوان حقیقت آزمایش شده گزارش دادند.

مهندسین برق و فیزیک‌‌دانان کلاسیک برای دهه‌هاست که می‌دانند تنها حرکت (جریان) بار‌ الکتریکی باعث ایجاد میدان مغناطیسی می‌شود. جریان الکتریکی تنها دلیل ایجاد میدان مغناطیسی می‌باشد. تغییر در قدرت و جهت جریان‌ها، میدان‌های مغناطیسی را حرکت داده و قدرت‌شان را تغییر می‌دهد. قطع جریان الکتریکی ایجاد کننده‌ی میدان مغناطیسی، انرژی ذخیره شده توسط مغناطیس را آزاد می‌کند.

در خلاصه‌ی مقاله‌ی اشاره شده در بالا، نویسندگان شرح داده اند: “… ما به این نتیجه رسیده‌ایم که وقتی لایه‌های جریان که در هنگام اتصال مجدد مغناطیسی بسیار قدرتمند می‌شود، از هم پاشیده شده و به صورت بافته‌هایی پیچیده از رشته‌ها گسترش می‌یابند که نرخ اتصال مجدد را ناگهان افزایش می‌دهد.”

به صورت وارونه نیز می‌توان گفت. واضح است که تغییرات در جهت و قدرت جریان الکتریکی سببی چیزی هستند که تغییرات مشاهده شده در میدان‌های مغناطیسی را تولید می‌کنند. آیا آن‌ها فکر می‌کنند که میدان‌های مغناطیسی دارای اختیار هستند؟ آیا میدان‌های مغناطیسی به یک‌باره تصمیم می‌گیرند که حرکت کنند و “اتصال مجدد” پدید آورند؟ چه چیزی بی‌درنگ جابجایی‌شان را به حالت اولیه باز می‌گرداند؟ دلیل اولیه‌ی پدیده‌ای که رصد می‌شود و “اتصال مجدد مغناطیسی” می‌نامیم چیست؟

آن‌ها در مقاله گزارش داده‌اند که تغییرات در میدان‌های مغناطیسی ایجاد رشته‌های جریان الکتریکی می‌کنند. این رشته‌های الکتریکی هستند که میدان‌های مغناطیسی تولید می‌کنند و باعث حرکت آن‌ها می‌شوند. این مقاله اولین کورسویی از امید است که ایده‌ای در اخترفیزیک‌دانان خورشیدی یک بیداری ذهنی ایجاد کند.

در این مرحله، آن‌ها همچنان تخم‌مرغ‌هایشان را قبل از مرغ‌ها دارند. شاید روزی به آن پی‌برده و به راه درست بروند.

تصویر: Pepe Manteca

پروفسور دونالد اسکات

ترجمه: پرهام سعیدی

Which Came First? – Translator: Parham Saeedi

هرگونه کپی برداری با ذکر نام آذرخش پارسی بلامانع است.

اگر مایلید که درباره این مدل جدید بیش تر بدانید شما را به تماشای سخنرانی پروفسور دونالد اسکات دعوت می کنیم، این سخنرانی تقریبا یک ساعته توسط استاد تمام بازنشسته یکی از دانشگاه های ماساچوست، توسط آرمیتا حاجی زاده ترجمه و زیرنویس گذاری شده است و مخاطب را با زبانی بسیار روان و ساده با این مدل آشنا می کند، امیدواریم که تماشای آن مورد پسند شما واقع گردد.

حجم ویدئو: ۲۳۲ مگابایت – دانلود

Donald Scott – Electric Solar Wind EU 2016 – Translator: Armita Hajizadeh – Download with Persian Subtitle

تهیه شده در بخش فارسی پروژه آذرخش

فرض خورشید الکتریکی، خورشید را به عنوان یک آند درخشان (یا الکترود مثبت) فرض می‌‌کند. کاتد بار مخالف آن نامرئی است، یک “کاتد مجازی” به نام هلیوسفر که میلیاردها کیلومتر دورتر از سطح خورشید قرار دارد، جایی که یک “لایه‌ی دوتایی” سلول پلاسمای خورشید را از پلاسمای کهکشانی که دور آن را احاطه کرده است جدا می‌کند. پلاسمای کهکشانی به طریق دیگر معتدل میان ستاره‌ای (ISM) نامیده می‌شود.

نیروهای الکتریکی درون لایه‌ی دوتایی با بار مخالف و در بسیار دورتر از سطح خورشید کار می‌کنند، و پدیدها‌ی فعال پلاسمایی را ایجاد می‌کنند که توسط مدارگردهای خورشیدی و همچنین ابزارهای زمینی رصد شده‌اند. اجرام آسمانی از طریق پلاسمای رسانا با یکدیگر در تعامل‌اند و توسط جریان‌هایی به هم متصل هستند، پس تصور می‌شود خورشید نیز به صورت الکتریکی به کهکشان متصل باشد.

خورشید را می‌توان یک جسم باردار ناپایدار الکتریکی فرض کرد که به دنبال توازن با محیط است. گاهی بارهایی که به داخل و بیرون از خورشید در جریانند می‌توانند در یک نقطه افزایش یابند، جایی که تخلیه‌ی الکتریکی پلاسما رها می‌شود و زبانه‌ی خورشیدی نام دارد. اکثر دانشمندان تصور می‌کنند که زبانه‌های خورشیدی و پرتاب مواد تاج خورشیدی (CME) مرتبط با آن، توسط اتصال مجدد حلقه‌های مغناطیسی به یکدیگر و ایجاد اتصال کوتاه به وجود می‌آید. اتصال مجدد مغناطیسی نظریه‌ای با ساختار بسیار ضعیف است، اما تنها توجیه ارائه شده توسط منظومه شناسان است.

تابش حالت تاریک پلاسما همواره از خورشید تابیده می‌شود و در پر انرژی‌ترین حالت با سرعت ۷۰۰ کیلومتر بر ثانیه در منظومه شمسی سفر می‌کند. در کیهان گرانش-غالب، فشار تابشی خورشید توانایی توضیح چگونگی شتاب گرفتن ذرات باردار خورشید پس از گذر از زهره، زمین و دیگر سیارات را ندارد. پیش از اکتشاف بادهای خورشیدی کسی انتظار چنین شتابی را نداشت.

طرفداران جهان الکتریکی فکر می‌کنند توضیح واضحی وجود دارد: میدان‌های الکتریکی در فضا. بارهای الکتریکی منسجم در منظومه شمسی جریان دارند، پس منطقی است که نتیجه بگیریم پلاسمای تاریک خورشیدی تحت تأثیر میدان‌های الکترودینامیکی است. از آنجا که جریان‌هایی که خورشید را به راه کاهکشان متصل می‌کند صدها هزار سال نوری گسترش یافته، انرژی الکتریکی احتمالا توسط جریان‌های مغناطیسی محدود شده‌ی بیرکلند محدود شده است، که نیروی آند خورشیدی را فراهم می‌کند.

شعله زنی خورشید الکتریکی، تاج داغ، و تمام پدیده‌های خورشیدی دیگر، دلیل تمام آن‌ها واکنش نشان دادن به ورودی الکتریکی از کهکشان‌مان است. رشته‌های جریان بیرکلند که منظومه شمسی را الکتریکی کرده است، نیرویی کم و بیش را به خورشید وارد می‌کند که در نیروی خروجی آن نوساناتی به وجود می‌آورد. حالت قوس الکتریکی، حالت درخشان، و تخلیه الکتریکی حالت تاریک همگی تحت تأثیر بارهای جاری الکتریکی هستند.

این ایده‌ها به احتمال زیاد چیزی هستند که دانشمندان آن را “حباب داغ محلی” (LHB) که منظومه شمسی را احاطه کرده است می‌نامند. اخیراً گزارشی منتشر شده است که شرح می‌دهد آشکارسازها مکان یک میدان از ” پلاسمای میان ستاره‌ای چند میلیون درجه‌ای” را پیدا کرده‌اند که آغاز به تابش پرتو ایکس به “سرتاسر آسمان” کرده است.

اخترفیزیکدانان ناسا کشف کرده‌اند که پس زمینه‌ی پرتو ایکس در صفحه‌ی راه کاهکشان بسیار قوی‌تر تابش می‌کند. به گفته‌ی نظریات‌شان، این تابش در منطقه‌ای است که پرتو ایکس باید جذب می‌شد. ماسیمیلیانو گالیاتزی از دانشگاه میامی در کورال گیبس فلوریدا گفته است: “این یک اکتشاف قابل توجه است. به طور خاص، وجود داشتن یا وجود نداشتن حباب محلی فهم ما را از محیط کهکشانی نزدیک به خورشید تحت تأثیر قرار می‌دهد، و می‌تواند از این رو، برای پایه‌ی مدل‌های آینده‌ی ساختار کهکشانی مورد استفاده قرار گیرد.”

نظریه جهان الکتریکی هم اکنون اطلاعاتی را ارائه کرده است که می‌تواند تا حدی ساختار کهکشان‌ها و تأثیرات آن بر منظومه شمسی را توضیح دهد.

ابر میان ستاره‌ای محلی، به شکلی که منجمین باور دارند. حق تصویر: NASA/Goddard/Adler/U. Chicago/Wesleyan

استفان اسمیت

مترجم: پرهام سعیدی

Hot Clouds – Translator: Parham Saeidi

هرگونه کپی برداری و یا استفاده با نام “بخش فارسی پروژه آذرخش” آزاد است.