پلاسما از جدیدترین و آخرین یافته های تاریخ علم فیزیک است که توانست خیلی زود خود را در تمام گرایشات مهندسی و علوم طبیعی وارد کند، با ظهور پلاسما در فیزیک کم کم توانست پای خود را در علم نجوم باز کرده و بسیاری از مواقع نجومی را توضیح دهد تا این که امروز ما اصطلاح پلاسما اخترفیزیک را به عنوان یک اصطلاح آکادمیک یا روی جلد بسیاری از کتاب های تخصصی می بینیم.

گروه آذرخش پارسی یکی از گروه های نجومی فعال است که در زمینه نقش پلاسما در اخترفیزیک و کیهان شناسی فعالیت میکند، از آن جا که چه در حوزه عملی و چه در گستره تئوری روز به روز به نقش پلاسما در کیهان شناسی، اخترفیزیک و فیزیک فضا اضافه می شود تا جایی که وزارت علوم ایران نیز امسال در بازنگری و به روز رسانی مقاطع تحصیلات تکمیلی فیزیک، درس فیزیک فضا مبتنی بر پلاسما را برای رشته فیزیک پلاسما اختصاص داد ما مصمم تر شدیم تا بیش تر از قبل این زمینه را برای علاقه مندان و به خصوص دانشجویان فیزیک، پلاسما و گرایشات نجوم معرفی کنیم.

مباحثی که در این نشست به آن ها خواهیم پرداخت: ابرنواخترها و فیزیک ستارگان، فیزیک فضا و مگنتوسفر زمین، کیهان شناسی پلاسما و کاربرد آزمایشات پلاسما در علم نجوم، فیزیک جو و هواشناسی و دنباله دارها خواهد بود.

هدف ما بر این است که شرکت کنندگان پس از نشست ارتباط خود را با ما حفظ کنند و پل ارتباطی با تک تک سخنرانان برای ایشان وجود خواهد داشت، انجام کار پژوهشی سرلوحه و هدف اصلی مجموعه آذرخش پارسی است، بنابراین هدف اصلی ما از انجام این نشست جذب پژوهشگران به عنوان عضو علاقه مند و انجام پیشنهاده های تحقیقاتی ایشان است.

لازم به ذکر است در پایان هر سخنرانی و همچنین در طول برنامه موضوعات پژوهشی مرتبط با مباحث ارائه شده در نشست به شرکت کنندگان ارائه خواهد شد که هریک از ایشان پس از نشست با ارتباط با گروه آذرخش میتوانند به عنوان پیشنهاده پژوهشی با مشاوره پژوهشگران این مجموعه تحت عنوان عضو ناپیوسته گروه به پژوهش بپردازند و در نهایت ماحصل کار ایشان بسته به کیفیت، به صورت مقاله در کنفرانس یا ژورنال داخلی یا بین المللی منتشر خواهد گردید.

 لازم به ذکر است سخنرانان خارجی به صورت ویدئوکنفرانس زنده و به زبان انگلیسی ارائه خواهند داشت.

درباره ثبت نام:

مهلت ثبت نام در این نشست تا ۳۰ امرداد بوده (به هیچ عنوان قابل تمدید نمی باشد) و هزینه ثبت نام برای متقاضیان یکصد هزار تومان خواهد بود که برای دانشجویان ۷۰% تخفیف در نظر گرفته شده است، همچنین به کلیه شرکت کنندگان گواهی حضور ارائه شده و امکان ارتباط با کلیه سخنرانان برای انجام کلیه فعالیت های پژوهشی فراهم خواهد بود و شرکت کنندگان واجد شرایط می توانند پس از نشست در صورت تمایل به عنوان عضو ناپیوسته گروه آذرخش پارسی به فعالیت با این مجموعه ادامه دهند.

ثبت نام این رویداد از طریق تارنمای ایوند انجام می پذیرد، بدین منظور برای ورود به منوی ثبت نام از اینجا اقدام کرده کرده و یا وارد لینک زیر شوید.

https://evand.com/events/نشست-علمی-پلاسما-اخترفیزیک-۳۱۶۵

برای طرح گونه سوال پیرامون مسائل علمی نشست از طریق زیر اقدام کرده

Email: info@persiantbolts.com

Telegram: https://t.me/Persiantbolts , https://t.me/Astroclub

و برای هرگونه سوال پیرامون مسائل مالی و یا اجرایی با مرکز علوم و ستاره شناسی تهران تماس بگیرید:

تهران، میدان قدس، خیابان شهید کبیری (دزاشیب)، خیابان عمار، کوی شهید صالحی(عرفات)، شماره ۲۲، مرکز علوم و ستاره شناسی تهران

۹۶۰۲۷۰۱۲

سایت مرکز علوم و ستاره شناسی تهران

قابل توجه دانشجویان و اعضای فعال باشگاه نجوم مرکز علوم و ستاره شناسی تهران، در روز برگزاری نشست مدارک لازم را به همراه خود داشته باشید، در غیر این صورت ثبت نام شما به صورت آزاد لحاظ می گردد.

معرفی سخنرانان:

والاس تورنهیل

والاس تورنهیل از موسسین پروژه آذرخش است، و دارای مدارک تحصیلات تکمیلی هم در فیزیک و هم در مهندسی برق الکترونیک از دانشگاه کانبرای استرالیا است، زمینه پژوهشی وی درباره نقش الکترومغناطیس و پلاسما در اخترفیزیک و همچنین درباره جریان شناسی مدل های علمی در فلسفه علم است، تورنهیل عضو پیوسته معتبرترین انجمن علمی جهان یعنی IEEE است و مقالات متعددی در زمینه پلاسما اخترفیزیک در ژورنال های IEEE به چاپ رسانده است، تورنهیل در این نشست آخرین مقاله خود را که به تازگی به چاپ رسیده ارائه خواهد داد و در زمینه مدل الکتریکی ستارگان توضیح می دهد. لازم به ذکر است تورنهیل دارنده مدال طلای آکادمی علوم Telesio-Galilei و همچنین برنده جایزه فلسفه علم NPA Sagnac در دانشگاه مریلند امریکا می باشد.

ارائه این سخنرانی به زبان انگلیسی و به صورت ویدئوکنفرانس زنده خواهد بود.

مایکل کلارژ

مایکل کلارژ، دارای مدرک دکترای فیزیک از دانشگاه Brandis امریکا است، وی پژوهشگر ارشد انستیتو تحقیقاتی Ronin و همچنین عضو ارشد پروژه بزرگ سافایر امریکا در زمینه پلاسما اخترفیزیک است، وی حدود پانزده سال از زندگی پژوهشی خود را در زمینه ستارگان نوترونی دوتایی و جریانات پلاسما در تلسکوپ آرسیو گذرانده است و امروزه در زمینه برهم کنش های الکترومغناطیسی خورشید و مگنتوسفر سیارات فعالیت می کند. وی در این نشست درباره فیزیک مگنتوسفر (مغناطکره) زمین سخنرانی خواهد کرد.

ارائه این سخنرانی به زبان انگلیسی و به صورت ویدئوکنفرانس زنده خواهد بود.

محمدرضا شفیع زاده

محمدرضا شفیع زاده، از موسسین و مدیران گروه آذرخش پارسی، برنده جایزه بین المللی پروژه آذرخش در سال ۲۰۱۵ آریزونای امریکا، کارشناسی مهندسی فیزیک پلاسما و دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیک دانشگاه زنجان با موضوع پژوهشی “دولایه های پلاسما در مگنتوسفر سیارات”، ریاست اسبق انجمن علمی فیزیک واحد علوم و تحقیقات تهران، ارائه مقالات متعدد در حوزه علوم سیاره ای در کنفرانس های داخلی و بین المللی و ثبت مقاله در ژورنال های بین اللمی، ارائه دهنده و مروج مدل های نوین کیهان شناسی مبتنی بر پلاسما برای منجمین آماتور و یا سمینارهای دانشگاهی در شهرهای مختلف ایران، موضوع ارائه: معرفی مدل کیهان شناسی پلاسما و نقش آزمایشات کاربردی پلاسما در شبیه های اخترفیزیک

شیرین زندیان

شیرین زندیان، کارشناسی ارشد هواشناسی با موضوع پژوهشی “اثرات رعد و برق و بی هنجاری های یون سپهری” دانشگاه یزد، دارای سابقه پژوهشی در زمینه زمان سنجی ستارگان متغیر گرفتی و ارائه مقاله در این زمینه در ژورنال بین المللی، ارائه مقاله در زمینه اثرات رعد و برق در سمپوزیوم بین المللی دینامیک و تابش جوی روسیه و کنفرانس بین المللی ژئوفیزیک ایران، موضوع ارائه ایشان در نشست: رعد و برق ها و یونوسفر (یون کره) زمین

سبا حفیظی

سبا حفیظی، دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوفیزیک موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، دارای سابقه پژوهشی در زمینه علوم سیاره ای و ارائه مقاله به ژورنال های بین المللی در زمینه سیارک ها و پژوهش در زمینه بر هم کنش های الکترومغناطیسی دنباله دار ها و ارائه مقاله در کنفرانس اخترفیزیک ایران، مترجم کتاب “دنباله دارهای الکتریکی” (میتوانید این کتاب را به رایگان از همین تارنما تهیه کنید).

کیارش دانش

فیزیک دانشگاه مازندران، از اعضای فعال باشگاه نجوم ساری، مترجم کتاب Astrophysical Plasmas (پلاسمای اخترفیزیکی) دانشگاه لندن، با مشاوره یکی از نگارندگان و پژوهشگر در زمینه ستارگان نارس و ارائه مقاله در کنفرانس داخلی، موضوع ارائه وی در این نشست ستارگان نارس خواهد بود.

Credit: Yale University/Hubble Space Telescope Frontier Fields.

اخترفیزیکدانان روی ماده تاریک تمرکز کرده‌اند.

مطبوعات علمی متقاعد شده‌اند که ماده‌ی تاریک وجود دارد. آن‌ها باور دارند که جنبه‌هایی از این نظریه وجود دارد که می‌تواند شناخته شده باشد. در حالی که ماده تاریک، با تعریف‌های بسیار آن، غیر قابل دسترسی است، اغلب نوشته می‌شودکه اخترشناسان توانستند اثرات آن را ببینند. گفته می‌شود که کهشکان‌ها با سرعت بیشتر از آنچه پیش‌بینی می‌شود به دور خود می‌چرخند و برای محاسبه‌ی  ناهمگونی‌های رصد شده، ماده قابل مشاهده‌ی کمی وجود دارد. فرض براین است که ماده تاریک در کیهان بسیار زیاد است. اخترشناسان تصور می‌کنند که %۸۵ آن از ذرات غیر باریونی تشکیل شده است. این ذرات چه هستند که بعد از دهه‌ها پژوهش هنوز ناشناخته باقی مانده‎اند.

ناتاراجان اخترفیزیکدان دانشگاه ییل (Yale) می‌گوید:

“در حالی که مقدار و مشخصات دقیق ماده تاریک و نحوه‌ی توزیع آن در کیهان را در دست داریم، اما هنوز ماهیت این ذرات در هاله‌ای از ابهام باقی مانده‌ است.”

باوجود این ابهامات، دانشمندان دانشگاه ییل براساس پدیده‌ی بسیار محتمل لنزینگ گرانشی، یک نقشه‌ی ماده تاریک ساخته‌اند. از آنجا که چندین بار در تصاویر روز گذشته درمورد لنزینگ گرانشی بحث شده است قصد این مقاله پرداختن به این موضوع نیست. این ایده از نظریه‌ای سرچشمه می‌گیرد که فرض می‌کند فضا و زمان می تواند خم شود و نور اجرام دوردست به وسیله‌ی اجرام نزدیکتر متمرکز می‌شوند.

گفته می شود که ماده تاریک جرم اضافه‌ای است که لنزینگ گرانشی را ممکن می کند. تیم دانشگاه ییل به منظور ساخت نقشه‌ی ماده تاریک خودشان در شکل اجرام لنز شده تغییراتی ایجاد کرده اند. تعجب آور نیست که یک مقاله‌ی مطبوعاتی در مورد این مطالعه بیان می‌کند”… نقشه، خیلی شبیه به شبیه‌سازی‌های کامپیوتری ماده تاریک است که به صورت نظری توسط مدل ماده تاریک سرد پیش بینی می‌شود.”

نظریه جهان الکتریک به یک مولفه‌ی نامریی و غیرقابل دسترس نیازی ندارد.

مشکلات زیادی در مواجهه با نظریه ماده تاریک وجود دارد، اما کیهان شناسان همچنان روی این نظریه برای نشان دادن فواصل اجرام از یکدیگر، سن آن ها، و ساختار آن ها پافشاری می‌کنند. این پافشاری به منظور حفظ نظریه‌ی گرانشی کیهان می‌باشد.

از آنجا که ماده تاریک در هیچ طیفی تابش الکترومغناطیسی ندارد، تنها چاره برای اثبات وجود آن، مشاهده‌ی اثرات گرانشی آن روی ماده‌ی مرئی است. تصور می‌شود که کهکشان‌ها جهت حفظ ساختار خود به ماده‌ی تاریک نیاز دارند. اخترشناسان می‌گویند بدون آن، کهکشان ها از هم جدا می شوند.

نظریه‌های متعارف با در نظر گرفتن اینکه کهکشان‌ها ساختاری بر اساس گرانش دارند و مطیع قوانین مکانیک و تکانه هستند علنا دچار ایراد شده اند. با این حال، کهکشان‌ها “گرداب‌های ستاره‌ای” هستندکه به گرانش بستگی دارند- نیرویی که هنگامی که با الکترومغناطیس مقایسه می‌شود بسیار ضعیف است. کهکشان‌ها اجرامی آسمانی هستند که به صورت الکتریکی فعالند و هر ستاره یک منبع جریان است. الکتریسیته‌ای که از طریق پلاسمای گردو غباری جریان می‌یابد مسئول تولد کهکشان‌ها و ستارگان است، چنین جریان‌ الکتریکی را جریان‌ بیرکلند (به افتخار کاشف آن، کریستین بیرکلند) ‌می‌نامند.

جریان‌های بیرکلند به صورت مارپیچی به هم می‌پیچند. تجزیه و تحلیل مقطعی از این مارپیچ‌ها در آزمایش‌های آزمایشگاهی، شکل میله‌ای – مارپیچی یک کهکشان را نشان می‌دهد. از آنجا که کهکشان‌ها در طبیعت بیشتر الکتریکی به نظر می‌رسند، هنگامی که شکل و رفتار آن‌ها را شبیه‌سازی می‌کنیم نیروهای الکترومغناطیسی روی آن‌ها با قدرتی عمل می‌کنند که گرانش می‌تواند نادیده گرفته شود.

الکتریسیته در کهکشانی مانند راه شیری جریان می‌یابد، از قطب‌ها خارج می‌شود و از طریق بازوهای مارپیچی به داخل کهکشان برمی‌گردد. به احتمال زیاد یک مدار در دیسک کهکشانی قرار دارد که قدرتش را از جریان‌های بیرکلندی می‌گیرد و کهکشان را به بقیه‌ی جهان متصل می‌کند. احتمالا، رشته‌های الکتریکی دارای میدان مغناطیسی که طول آن‌ها از مرتبه‌ی میلیارد سال نوری است، مسئول انتقال قدرت از یک نقطه‌ی فضا به نقطه‌ی دیگر هستند.

جریان‌های بیرکلند بین کهکشانی از میان کهکشان ها عبور می‌کنند، مانند راه شیری که ممکن است پرتویی مارپیچی از ذرات در لبه‌های صفحه‌ی کهکشانی تولید کند که به یک حلقه از ستارگان انرژی می‌بخشد. سیستم پویش دیجیتالی آسمان اسلون (SDSS) همچین حلقه‌ای که راه شیری را در فاصله‌ی ۱۲۰۰۰۰ سال نوری احاطه کرده است، پیدا کرد. نظریه‌ی ماده تاریک، همراه با گمانه‌زنی‌های همراه آن، زمانی که اثرات الکتریسیته در نظر گرفته شود می‌تواند نادیده گرفته شود.

استفان اسمیت

ترجمه: فرزین حسینی

Mapping The Absurd